یکی از نبردهای دلاوران بوشهری در برابر ارتش استعمارگر بریتانیا، جنگ زنان شجاع منطقه لَرده در دشتستان است که شیرزنانی به مقابله با انگلیسیها پرداختند و توانستند یگان نظامی آنها را در هم بکوبند.
خبرگزاری فارس، بوشهر - مهراب کیانی. این روزها پخش سریال «بانوی سردار» که نمایشدهنده برشی از زندگی پرفرازونشیب «بیبی مریم بختیاری» است، گوشهای از نقش بیبدیل بانوان این سرزمین را در سالهای دور به تصویر کشیده است.
بیبی مریم زنی روشنفکر، غیور و شجاع بود که توانست در منطقهای عشایری توانایی خود را به جامعه کاملاً مردانه عصر خود تحمیل کند و در جریانهای سیاسی اجتماعی زمان خود، از مشروطه تا جنگ اول جهانی و حتی تغییر حکومتها، لقب سرداری را دریافت کند؛ «باستانی پاریزی» ادیب و مورخ معاصر درباره او میگوید:
«در این کوهستان زنی میزیسته که برابر ۱۰۰ مرد، در سرنوشت تاریخ معاصر ایران دخیل بوده است. منظورم بیبی مریم بختیاری است که وقتی در جنگ بینالملل اول، ایرانیان وطنخواه ابتدا از اولتیماتوم روس و بعد از هجوم انگلیسیها، ناچار به مهاجرت و آواره کوهستان شدند، این زن نامدار، همه آنان را پناه داد».
این روزها که جهان غرب سعی در تحمیل داشتهها و نداشتههای فرهنگی خود به تمام کشوهای جهان است و خود را منادی آزادی و دفاع از حقوق زنان معرفی میکند و تنها راه نقشآفرینی زنان در اجتماع را پذیرش فرهنگ لیبرالی و پیروی از اندیشههای فمینیستی و ضد دینی نشان میدهد، نمایش الگوهایی چون «بیبی مریم بختیاری» که با تکیه به داشتههای فرهنگی خود در تاریخ این سرزمین نقش پررنگی ایفا کرده و در مقابل استعمار خراجی و نفوذیهای داخلی ایستادهاند، میتواند در ایجاد روحیه امید و مقاومت و خودباوری در زنان و مردان ایرانی تأثیرگذار باشد.
دلاوری زنان لَرده در هالهای از فراموشی
اما یکی از اتفاقات مهم تاریخ معاصر، در سال 1297 شمسی رخ داده که زنان این سرزمین نقش ویژهای در آن داشتهاند ولی تاریخنگاران کمتر به آن اشاره کردهاند؛ این اتفاق، جنگ «لرده» است؛ یکی از نبردهای دلاوران تنگستان و دشتی و دشتستان در برابر ارتش استعمارگر بریتانیا در تهاجم به ایران در جنگ اول جهانی که در این جنگ زنان شجاع منطقه لَرده در استان بوشهر به مقابله با انگلیسی ها پرداختند و توانستند یگان نظامی آنها را در هم بکوبند.
تصویر سازی حماسه زنان لرده دشتستان در تقابل با ارتش انگلیس
حال به بهانه پخش سریال «بانوی سردار» خوب است که نگاهی به این رخداد مهم تاریخ مقاومت ایران عزیز داشته باشیم، رخدادی که همزمان با دلاوریهای بیبی مریم بختیاری در دل کوهستانهای منطقه دشتستان استان بوشهر رخداده است.
ماجرای زنان «لَرده»
لرده روستایی کوهستانی در دل کوههای گیسکان در شمال شرقی شهر برازجان استان بوشهر است که زنان آن نام این منطقه را جاودانه کردهاند.
انگلیسی ها پس از مدتزمان کوتاهی که بخشی از استان بوشهر را تصرف کرده بودند، در دلوار و چغادک از سرداران مقاومت جنوب شکست خوردند؛ بهتلافی آن شکستها درصدد حمله به دشتستان و شکستن مقاومت غضنفرالسلطنه برازجانی (حاکم برازجان و از خوانین ضد انگلیس) برآمدند.
انگلیسیها به دنبال رهبر ضد استعمار دشتستان
در کتاب «عملیات در ایران » نوشته جیمز مابرلی ترجمه کاوه بیات آمده است؛ پس از عقبنشینی غضنفرالسلطنه از برازجان به کوههای گیسکان و روستای لرده، نظامیان انگلیسی برای دستگیری او به آنجا حمله میکنند. اما به غضنفر دست پیدا نمیکنند و پس از ناکامی در یافتن غضنفرالسلطنه و پس از دو روز درگیری با نیروهای محلی و دادن تلفات در تلاش برای عقبنشینی به اردوگاه خود در برازجان بودند تا توان خود را بازیابی کنند، زیرا آنها میدانستند با ادامه درگیری به دلیل عدم آشنایی به منطقه و نیز مشکل آب و غذا، شکست آنها حتمی خواهد بود؛ لذا مسیر برگشت را در پیش گرفتند.
ورود زنان لردهای به جنگ با ارتش انگلیس
در آن میان، زنان شیردل لَرده ای که در دو روز قبل در رساندن اسلحه و فشنگ و آب و آذوقه به مردان نقش ویژهای ایفا کرده و دوشبهدوش مردان مقابله و مقاومت میکردند، در روز سوم نیز هنگامیکه هنوز هوا تاریک بود، اسلحه به دست، خود را بر فراز راه بلوط و راه آسِنگ رسانده و در کنار مردان موضع گرفتند.
با دمیدن صبح و با تصمیم قبلی فرماندهان دشمن مبنی بر عقبنشینی، مدافعان اعم از زنان و مردان درصدد برآمدند تا با موقعیتی که دارند ضربات مهلکی بر دشمن وارد کنند و با این ضربات، درس عبرتی در تاریخ نظامی انگلیس به صاحبمنصبان و سربازان انگلیسی بیاموزند.
در روز سوم و هنگام شروع عقبنشینی سربازان انگلیسی و سرازیر شدنشان در معابر تنگ کوهستانی، مردان و زنان لَرده ای راه را بر دشمن سد کردند و عرصه را بر آنان در مسیر «راه بلوط» تنگتر کردند.
در چنین وضعیتی گروهی از دشمن سعی کرد با یک حمله شرایط را عوض کند، به همین سبب آنها از مسیر بَراَفتُو (بر آفتاب) گذشته و در مناطق سوقالجیشی موضع گرفتند.
ناگهان صدای مهیبی آنها را زمینگیر کرد؛ زنان لَرده ای با دیدن آنان با «کِل» زدن و شلیک گلوله آرامش کوهستان را بر هم زدند و تلفات زیادی از آنها گرفتند. این درگیری باعث دستپاچگی و هراس سربازان انگلیسی شد و آنها ناچار به فرار شدند اما چون راه فرار آنان توسط مردان دلاور لرده ای سد شده بود سربازان انگلیسی دچار تلفات زیادی شدند.
در هنگامیکه قوای شکستخورده انگلیس در مسیر «راه بلوط» (برد بریده) نیز در حال عقبنشینی بودند، مردان و زنان لَرده ای بر آنان هجوم آورده و تلفاتی دیگر بر آنان وارد کردند.
تار و مار شدن ارتش انگلیس به دست زنان لرده
انگلیسیها پس از سه روز نبرد ناموفق با مردان و زنان لَرده ای و برازجانی و عدم دسترسی به غضنفرالسلطنه و دادن تلفات زیاد و مجروحین فراوان، با زحمات زیاد ناچار به عقبنشینی شده و چون کشتهها و مجروحین خود را نمیتوانستند بهراحتی حمل کنند، از اردوگاه خود در برازجان درخواست کمک کردند.
نقل است که طی سه روز حماسه لَرده، انگلیسیها بیش از 300 کشته و دهها زخمی بر جای گذاشتند و مقادیر زیادی سلاح، توپ و مهمات از دست دادند و با خفت درحالی که زنان لَرده نقش ویژهای در شکست آنها داشتند، به اردوگاه خود برگشتند اما فرمانده انگلیسیها بعدها در گزارش عملیات خود بنا به تکبر انگلیسی، برای توجیه این شکست خفتبار از زنان عشایر، گم کردن راه را دلیل عقبنشینی سپاه خود عنوان کرد تا تاریخ ننویسد که انگلیسیها از ۱۰ زن ایرانی شکست خوردند؛ در تاریخ نام تعدادی از این بانوان بانامهای «سوگل، سلطان، جانی، خانمی و گل عنبر» ذکر شده است.
سیدقاسم یاحسینی نویسنده و مورخ بوشهری با اظهار تاسف از عدم آشنایی مردم با زنان شجاع دشتستانی و نبود کتاب و مطلبی درباره این زنان گفت: تعداد هفت کتاب تنها در ایران درباره «ژاندارک» نوشته شده ولی درباره این زنان شجاع لردهای هیچ کتابی نگاشته نشده است، در حالی که از این زنان شجاع هر کجای دنیا، تندیسهایی ساخته میشد.
روز گرامیداشت مبارزات ضد استعماری زنان ایران
اروپاییها سالهاست که سعی کردهاند چهرههای تاریخی خود را در حوزه زنان به عنوان الگوی جامعه معرفی کنند، مثلاً فرانسویها سالهای سال است با نوشتن دهها جلد کتاب و تولید بیش از ۲۰ اثر سینمایی تلویزیونی و نمایشی سعی کردند «ژاندارک» را بهعنوان الگوی زنان مبارز معرفی کنند.
این در حالی است که مسؤولان استان بوشهر به ویژه نماینده ولیفقیه در استان، در تریبونهای مختلف به لزوم ثبت 15 آبانماه به نام مبارزات ضد استعماری زنان ایران در تقویم ملی کشور اشاره داشتهاند.
اما واقعیت این است که ناتوانی ما در نمایش داشتههای فرهنگیمان بسیار مشهود است زیرا بعد از سالیان طولانی ما کتابها و فیلمهای بسیار اندکی از نقش شخصیتهایی چون «بیبی مریم» و شجاعتهای «زنان لَرده» تولید کردهایم.
امید است مسؤولان فرهنگی با برنامهریزی بهتر بتوانند با نمایش الگوهای واقعی زنان این سرزمین از رسوخ هرچه بیشتر الگوهای جعلی غربی در بدنه جامعه جلوگیری کنند تا دختران این دیار الگوهای خود را از میان زنان مبارز و اندیشمند سرزمین خود برگزینند و چه نیکوست که روز حماسه زنان لرده بهنام روز گرامیداشت مبارزات ضد استعماری زنان ایران نامگذاری شود تا همیشه در یادها بماند و الگوساز و الهامبخش باشد.
رئیسجمهور روسیه پوتین میگوید به رئیسجمهور آمریکا پیشنهاد خرید موشکهای مافوق صوت روسیه را داده است.
وزارت خارجه انگلیس در بیانیهای روز پنجشنبه (۱۴ شهریور) به سومین گام ایران برای کاستن از تعهدات خود در برجام واکنش نشان داد.
موشکهای ایرانی چگونه ساخته شدند؟ چرا اینقدر میان ایرانیان محبوب هستند و چرا خارجیها به موشکهای ما حساسیت دارند! موشکهای ایرانی تاریخچهای شگفت دارند و توانایی ساختشان شرایطی جدید برای ایران پدید آورده است.
سرویس سیاست مشرق - روزانه میتوان از لابهلای گزارشها و عناوین خبری رسانههای مکتوب و حتی غیر مکتوب، نکات قابلتوجهی استخراج کرد؛ موضوعاتی که میتواند برای مخاطبین قابلاستفاده و محوری برای تحلیل باشد، در گزارش روزانه "ویژههای مشرق" نکات و تأملات قابلاستخراج از رسانهها برای مخاطبین عرضه خواهد شد؛ با «ویژههای مشرق» همراه شوید.
دولتمردان محترم، متناسب با تکبر حریف (با اقتدار) با آنها برخورد نکردند وگرنه امروز این مشکلات را نداشتیم و مجبور نمیشدیم با ادبیاتی که دل هر ایرانی غیرتمند و مسلمان را بهدرد میآورد بگوییم، چیزی نمیخواهیم.
سرمایهگذاری ۴۰۰میلیارد دلاری چینیها در ایران
یک رسانه انگلیسی اعلام کرد که یک منبع آگاه نزدیک به وزارت نفت ایران از توافق تهران با پکن برای سرمایهگذاری ۴۰۰میلیارد دلاری چینیها در صنعت نفت، گاز، پتروشیمی، صنعت و حوزه حمل نقل ایران خبر داده است.
تهران- ایرنا- سخنگوی وزارت خارجه آمریکا که گویی پاسخی برای پیام توئیتری مستدل و محکم ظریف نداشت، اقدام به تقلید بیمنطق از اظهارات وزیر خارجه ایران کرد.
مورگان اورتاگوس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به طرزی ناشیانه پیام توئیتری کنایهآمیز محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در واکنش به افشای تطمیع ناخدای نفتکش ایرانی توسط مقامهای ایالات متحده را تقلید کرد.
نشریه انگلیسی فایننشال تایمز افشا کرد که «برایان هوک» مسئول گروه اقدام علیه ایران در وزارت خارجه آمریکا به ناخدای نفتکش آدریان دریا پیشنهاد داده در ازای چندین میلیون دلار این نفتکش را به آبهای کشوری منتقل کند که امکان توقیف آن از سوی ایالات متحده را داشته باشد.
گزارش فایننشال تایمز فاش ساخت که «آخیلش کومار» ناخدای هندی این نفتکش به این دلیل تحریم شده که پیشنهاد هوک را نپذیرفته است.
ظریف نیز پس از انتشار این خبر در پیامی توئیتری نوشت: " پس از ناکامی در دزدی دریایی، ایالات متحده به باجگیری عریان متوسل شده است (و به کاپیتان نفتکش ایرانی گفته) نفت ایران را به ما تحویل بده و چند میلیون دلار بگیر، وگرنه تحریم خواهی شد. این کار بسیار شبیه دعوتی است که من چند هفته پیش (برای حضور در دفتر رئیس جمهور آمریکا) دریافت کردم. این در حال تبدیل به یک الگو است."
ظریف پیشتر در نشست خبری با خبرنگاران با اشاره به پیشنهاد"رند پال" سناتور جمهوریخواه برای دیدار با دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در کاخ سفید، گفت: در سفر به نیویورک به من گفته شد که ظرف دو هفته دیگر تحریم میشوم مگر آنکه آن پیشنهاد را بپذیرم که خوشبختانه قبول نکردم.
اما اورتاگوس که هیچ توجیهی برای افشای باجگیری و رشوهپردازی مقامها و دولت متبوعش ندارد، در پیامی با همرسانی این توئیت ظریف نوشت: پس از ناکامی در دزدی دریایی، ایران به باجگیری عریان متوسل شده است 15 میلیارد دلار به ما بده، وگرنه ما توسعه هستهای خود را پیش خواهیم برد. این کار بسیار شبیه تهدیدهایی است که ایران چند ماه پیش کرد. این در حال تبدیل به یک الگو است.
تقلید کودکانه سخنگوی وزارت خارجه آمریکا از توئیت ظریف در حالی است که تفاوتی اساسی میان آنچه وزیر خارجه ایران گفته با اورتاگوس وجود دارد؛ نخست آنکه بار 2 میلیون بشکهای نفتکش آدریان دریا نفتی بوده که متعلق به ایران بوده و کشورمان براساس حق خود و قوانین بینالمللی قصد فروش آن را دارد.
این در حالی است که واشنگتن با فریبکاری و با تعمیم قوانین داخلی خود به محیط بینالمللی که خلاف اصول حقوق بینالملل است، قصد داشته با تطمیع ناخدای این نفتکش آن را به کشوری مطیع خود هدایت کرده و به بهانه تحریمهای خود توقیف کند.
دوم آنکه 15 میلیارد دلاری که اورتاگوس میگوید پیشنهادی برای ایجاد خط اعتباری برای فعال کردن اینستکس است که توسط فرانسه پیشنهاد شده و ظاهرا مورد قبول دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا واقع شده بود که در کنفرانس مشترک با همتای فرانسوی خود نیز از آن سخن گفت.
نکته سوم این است که آنچه سخنگوی وزارت خارجه آمریکا آن را موضوع «باجخواهی» ایران میداند، حق مسلم ایران برای فعالیت هستهای مسالمتآمیز است که پیمان منع گسترس هستهای (NPT) به همه کشورهای امضاکننده آن اعطا کرده و ایران به واسطه توافق برجام به صورت داوطلبانه از بخشی از آن چشم پوشیده است تا تحریمهای غیرقانونی ایالات متحده رفع شود.
